تكنيكهايي براي افزايش فعاليت ذهني و يادگيري


چكيده: يكي از مهمترين تكنيكهايي كه باعث افزايش قدرت يادگيري مي شود، افزايش فعاليت ذهني است. ميزان واكنش ما نسبت به مطالب تحت تاثير حالات روحي، علايق، انگيزه‌ها و فنون مورد استفاده در مطالعه تغيير مي كند. هر چقدر اين واكنش نسبت به مطالبي كه مطالعه مي كنيم بيشتر باشد، آنها بيشتر و بهتر در ذهن ما جاي خواهند گرفت. براي ايجاد واكنش فعالانه ذهن مي توانيد از روشهاي معرفي شده در اين مقاله استفاده كنيد.


1- گرم كردن: ذهن ما نيز مانند جسم ما براي اينكه ورزيده تر باشد و كارش را بهتر انجام دهد، نياز به گرم كردن دارد. در پانزده دقيقه اول مطالعه نيروي ما صرف گرم كردن مغز در جهت تمركز روي موضوع مورد نظر مي شود. بنابراين كارآيي فرد در 15 دقيقه ي اول كمتر است. حتما تا به حال متوجه شده‌ايد كه در دقايق اول امتحان فهم سوالات و پاسخ دادن به آنها تا اندازه اي مشكل است. اما بعد از چند دقيقه با سهولت بيشتري موفق به پاسخ دادن به سوالات مي شويد. پس اگر شروع درسي برايتان مشكل بود، دلسرد نشويد و به مطالعه ادامه دهيد. وقتي ذهنتان آماده شد با سرعت بيشتري مطالب را فرا خواهيد گرفت.

بطور كلي بهترين راه براي گرم كردن ذهن، مرور مطالب گذشته است. اين كار علاوه بر آماده كردن مغز، باعث مي شود كه بهتر بتوانيد بين معلومات جديد و دانسته‌هاي قبلي ارتباط برقرار كنيد.

2 تكرار كردن: همانطور كه ذكر شد، مرور و تكرار مطالب گذشته به فهم مطالب جديد كمك قابل توجهي مي نمايد؛ چون باعث مي شود ذهن فعال تر شود

3 اثر "بالارد": اين اثر مربوط به قسمت ناخودآگاه ذهن مي باشد. در حقيقت بعد از مطالعه قسمتي از مغز هنوز به فعاليت خود در زمينه يادگيري و يادآوري مطالب خوانده شده، ادامه مي دهد. درست مانند وقتي كه پا را از روي پدال گاز بر مي‌داريد، اما ماشين هم چنان به حركت خود ادامه مي دهد.

براي تقويت و ادامه اين حركت ذهني بايد:

اولا، نسبت به مطالب در خود علاقه ايجاد كنيد، زيرا ثابت شده مطالب مورد علاقه زمان كمتري مي برد. حتي تظاهر به داشتن علاقه به يك مطلب قدرت يادگيري را افزايش مي دهد.

ثانيا، در خود انگيزه ايجاد كنيد. اهميت يادگيري مطالب را براي خود مشخص كنيد تا با هدف و انگيزه بيشتري مطالعه كنيد.
ثالثا، پس از مطالعه مطالب مشكل، به ذهن خود كمي استراحت دهيد. چون هر چقدر مطالب مشكل تر باشد و قواي ذهني بيشتري را بكار گيرد، حركت ناخودآگاه ذهن بيشتر خواهد بود.
جالب است بدانيد بسياري از كشفيات مهم مانند كشف انسولين كه توسط "بانتينگ" صورت گرفت، در اثر فعاليت قسمت ناخودآگاه ذهن و در خواب حاصل شده است.

 

 

چگونه بهتر تمركز كنيم؟

چكيده: بسياري از دانش آموزان از عدم تمركز در هنگام مطالعه شكايت دارند. آنها فكر مي كنند قدرت تمركز يك استعداد ذاتي است كه برخي انسانها فاقد آن هستند؛ اما حقيقت اين است كه با انجام تعدادي تمرين ساده مي توان قدرت تمركز را چند برابر كرد. در اين مقاله قصد داريم شما را با تعدادي از اين تمرين‌ها آشنا كنيم.

براي يادگيري تمركز در ابتدا بايد مكان آرامي را بيابيد كه در آن كسي مزاحم شما نشود؛ سپس بر روي زمين و يا يك صندلي راحتي بنشينيد. نفس عميقي بكشيد و بدن خود را به حالت آزاد و رها نگهداريد. سعي كنيد تمام عضلات خود را آزاد و شل كنيد. اكنون مي توانيد به انجام تمرين‌ها بپردازيد. قبل از انجام تمرينات به نكات زير توجه كنيد:

-         با اولين تمرين شروع كنيد و هر روز آن را تكرار كنيد تا اينكه به انجام آن مسلط شويد و قادر باشيد براي مدت ۵ دقيقه به چيز ديگري غير از آن فكر نكنيد.

-         - با خودتان رو راست باشيد و هنگامي كه مطمئن شديد تمرين اول را با تمركز كامل و به درستي انجام داده‌ايد، به انجام تمرين بعدي بپردازيد

- زمانبندي خاصي براي انجام اين تمرين‌ها پيشنهاد نمي شود، چون اگر به شما گفته شود كه بايد در مدت يك هفته تمريني را تكميل كنيد و به آن مسلط شويد و شما از عهده اين كار بر نياييد، ممكن است نااميد شويد و يا گاهي ممكن است براي به پايان رساندن تمرين در زمان تعيين شده، آن را بطور كامل و صحيح انجام ندهيد. بخاطر بسپاريد كه گاه روزها، هفته‌ها و حتي ماهها تمرين مستمر لازم است تا به اين مهارت‌ها مسلط شويد.

- هنگام انجام تمرين‌ها به چيز ديگري فكر نكنيد. دقت كنيد كه به رويا فرو نرويد و خواب آلوده نباشيد و هنگاميكه احساس مي كنيد فكرتان به مسائل ديگر مشغول شده، تمرين را متوقف كنيد.
- وقتي كه در انجام اين تمرين‌ها مهارت پيدا كرديد، مي توانيد مدت آن را بيشتر كنيد و يا دو بار در روز به انجام آن بپردازيد، اما در ابتدا سعي نكنيد كه بيش از اندازه تمرين كنيد. ممكن است فكر كنيد كه تمرين‌ها بسيار ساده و آسان هستند و بخواهيد تمام آنها را در يك زمان انجام دهيد. اما توصيه ما به شما اين است كه به تدريج پيش برويد و ذهن خود را خسته نكنيد تا به نتيجه بهتري دست يابيد.

- به خاطر داشته باشيد كه افراد مختلف داراي قدرت تمركز متفاوتي هستند. برخي افراد داراي قدرت تمركز بالاتر و برخي ( داراي قدرت تمركز ) پايين تري مي باشند. مهم نيست كه شما قدرت تمركز كمي داريد، مهم اين است كه مي توانيد آن را تقويت كنيد و براي اين كار نياز به استعداد خاصي نداريد. تقويت اين مهارت تنها بستگي به ميزان ممارست شما در انجام اين تمرينات دارد. كافي است روزي ۱۰ دقيقه براي اين كار وقت صرف كنيد. در پايان، بعد از گذشت زماني شما قادر خواهيد بود كه در زمان‌ها و مكان‌ها و شرايط گوناگون بر كارها و مطالعات خود تمركز داشته باشيد. مي دانيد اين به چه معني است؟ توانايي تمركز كردن، فكر كردن و عمل كردن تحت هر شرايطي با كمال آرامش و خونسردي، واقعا موفقيت بزرگي است.

توصيه آخر اينكه، روي هر تمرين آنقدر كار كنيد تا مطمئن شويد كه آن را به درستي انجام داده‌ايد و كاملا بر آن مسلط گشته‌ايد.

اكنون به سراغ تمرين‌ها مي رويم. ممكن است برخي از آنها آشنا يا ساده به نظر برسد، اما انجام آنها باعث مي شود كه قدرت تمركز شما بيشتر شود.

 

چگونه درك مطلب خود را افزايش دهيم؟

چكيده: يكي از مهمترين مهارتهاي يادگيري، درك مطلب مي باشد. هر چه ادراك و دريافت بهتر باشد، يادگيري و يادآوري مطالب نيز آسان تر مي شود. براي درك بهتر بايد هدف و انگيزه داشت. به خاطر داشته باشيد كه مطالعه بدون هدف و پيش زمينه همچون گردابي است كه فرد را در خود گرفتار مي كند.

هدف مطالعه

هدف مطالعه ارتباط دادن مطالب جديد با مطالبي است كه از قبل مي دانيد، اگر راجع به موضوع پيش زمينه اي نداشته باشيد و بخواهيد آن را در ذهن خود جاي دهيد، مثل اين است كه بخواهيد آب را در دستان خود نگه داريد. مي بينيد كه اين كار غير ممكن است و به زودي مطالب از ذهن شما خارج مي شود.

به عنوان مثال سعي كنيد اين اعداد را بخوانيد و بخاطر بسپاريد:خواندن و حفظ كردنش سخت است نه؟ 4 2 3 6 1 5 7اين يكي آسان تر است، بخاطر اينكه كوتاهتر شده است. 4 2 3 6 – 1 5 7

و اين يكي از همه آسان تر است، چون به ترتيب اعداد نوشته شده و به خاطر پيش زمينه اي كه داريد به راحتي آن

راحفظ مي كنيد. 7 6 5 4 – 3 2 1

اگر ورزش را دوست داشته باشيد، چون پيش زمينه اي براي خواندن، فهميدن و به خاطر سپردن مطالب ورزشي در ذهن خود داريد، خواندن مطالب ورزشي براي شما بسيار آسان تر مي شود


تقويت مهارت مطالعه و درك مطلب

براي درك مطلب نياز به انگيزه، تمركز، پيش زمينه و روش مطالعه صحيح داريد.
در اينجا توصيه‌هايي براي تقويت اين مهارت ذكر مي كنيم:
1 اطلاعات عمومي خود را افزايش دهيد.با خواندن كتاب، روزنامه و مجله اطلاعات عمومي خود را گسترش دهيد و به رويدادهاي اطراف خود علاقه نشان دهيد.

2 با ساختار پاراگراف آشنا شويد.معمولا هر پاراگراف با مقدمه اي شروع شده و با نتيجه اي پايان مي يابد. اغلب اولين جمله به توصيف كلي مطالب مي پردازد و زمينه را براي توضيح بيشتر فراهم مي كند. پس به جملات اول هر پاراگراف بيشتر توجه كنيد تا بتوانيد موضوع بحث را بهتر تشخيص دهيد. همچنين به دنبال نشانه‌ها، كلمات و عباراتي باشيد كه نشان دهنده تغيير موضوع مورد بحث مي باشند

3 حدس بزنيد و پيش بيني كنيد.

يك خواننده باهوش و زرنگ هميشه سعي مي كند تا نظرات نويسنده، سؤالها و موضوعهاي بعدي را حدس بزند. اين كار باعث كنجكاوي و افزايش دقت خواننده مي شود.

4 به شيوه تنظيم مطالب توجه كنيد.

آيا مطالب بر اساس ترتيب زماني نوشته شده اند و يا بر اساس درجه اهميت؟ ترتيب مطالب بر اساس كاربرد آنهاست و يا بر اساس دشواري آنها؟ اين كار به تنظيم مطالب در ذهن كمك مي كند.

5 در خود انگيزه و علاقه ايجاد كنيد.

پيش از آنكه مطلبي درس داده شود، نگاهي گذرا به آن بياندازيد. سؤالاتي در مورد آن از خود بپرسيد و با هم كلاسي‌ها در مورد آن صحبت كنيد. هر چه انگيزه و علاقه شما بيشتر باشد، درك شما نيز بهتر خواهد شد.
6-كاتي كه به فهم مطلب كمك مي كند توجه كنيد.

به عكس‌ها، نمودارها، جدول‌ها و سرفصل‌ها توجه كنيد. اولين و آخرين پاراگراف هر بخش را بخوانيد.
7-مطالب را خلاصه نويسي و دوره كنيد.


يك بار خواندن كتاب هيچ گاه كافي نيست. براي فهم عميق تر بايد زير مطالب مهم را خط بكشيد، خلاصه كنيد و دوره نماييد.

8-از تكنيكي منظم و منسجم استفاده كنيد.

هنگام مطالعه از يك روش منظم استفاده كنيد تا به آن روش مسلط شويد. يكي از بهترين روشها، شامل مراحل پيش خواني، پرسش، خواندن، بازگويي و تعريف و دوره مطالب مي باشد.

9-با تمركز و توجه كامل مطالعه كنيد.

يك خواننده خوب هميشه با تمركز و توجه كامل مطالعه مي كند و هيچ مطلبي را نخوانده باقي نمي گذارد. پس تا موضوعي را كاملا نفهميده‌ايد، به سراغ موضوع بعدي نرويد.

 

مهارتهاي خواندن خود را پرورش دهيم.


چكيده: حافظه انسان طوري است كه پس از چند دقيقه قسمتي از مطالب را فراموش مي كند، و بعد از يك شبانه روز فقط رئوس مطالب را به خاطر مي آورد. اما اگر در روش‌هاي مطالعه خود تجديد نظر كنيد، مي توانيد بر اين ضعف ذاتي حافظه غلبه كنيد. در اين مقاله شما را با تعدادي از اين روش‌ها آشنا خواهيم كرد.
يك خواننده خوب كسي است كه تا جايي كه ممكن است:

- نكات اصلي مطلب را بگيرد.

- در مورد آنچه نويسنده مي گويد، فكر كند.

- فعال باشد نه منفعل.

- بر روي چيزي كه مي خواند تمركز كند.

- هر چيزي را به آن موضوع مربوط است به خاطر بياورد.

- آنچه را مي خواند با زندگي شخصي خود مرتبط كند.

با استفاده از روشهاي زير و تمرين بيشتر به زودي به نتيجه خوبي مي رسيد:

1-در مورد موضوعي كه قرار است بخوانيد فكر كنيد:

- در مورد اين موضوع چه مي دانم؟

- چه چيزي مي خواهم ياد بگيرم؟

- بعد از خواندن، چه چيزي ياد گرفته‌ام؟

2 ابتدا بخشي را كه مي خواهيد بخوانيد سريع نگاه كنيد:

- چه مطلبي به نظرتان آشناست؟

- چه چيزهايي به نظرتان تازگي دارد؟

- درك كلي شما از موضوع چيست؟

3 اين بار مطالب را به دقت بخوانيد و از نكات مهم يادداشت برداريد:
- نكات مهم و اصطلاحات خاص را روي برگه‌هاي يادداشت و يا كارتهاي كوچكي بنويسيد. اين كار در دوره مطالب به شما كمك مي كند.

- مطالبي را كه كاملا متوجه نشده‌ايد، دوباره بخوانيد

- فكر كنيد كه از كجا مي توانيد راجع به اين موضوع اطلاعات بيشتري به دست بياوريد

 اين موضوع با كداميك از موضوعات درسي ديگر شما ارتباط دارد؟

4 آنچه را كه خوانده‌ايد، دوره كنيد:

- بعد از هر قسمت مطالبي را كه خوانده‌ايد، براي خود تكرار كنيد.

- در پايان هر بخش نكات مهم را مرور كنيد.

- مطالبي را كه خوانده‌ايد براي خود يا يكي از دوستانتان يا يكي از اعضاي خانواده به زبان خود بيان كنيد. اين كار ذهن شما را منظم مي كند.

توني بوران در كتاب " چگونه از مغز خود بهتر استفاده كنيم؟ " مي گويد:

منحني حافظه انسان طوري است كه به فاصله چند دقيقه قسمتي از مطالب را فراموش مي كند، و بعد از ۲۴ ساعت تقريبا فقط رئوس مطالب را به خاطر مي آورد، رئوس مطالب هم بعد از مدتي فراموش مي شود مگر اينكه :
فرد پس از ۱۰ دقيقه يك بار مرور، پس از 24 ساعت يك بار مرور، و پس از يك هفته يك بار مرور انجام دهد و از مطلبي كه ياد گرفته است در عمل استفاده كند.

 

 

جعبه يادگيري لايتنر


يكي از روش‌هاي مؤثر يادگيري مطالب ،استفاده از جعبه لايتنر است.
در اينجا نحوه كار با اين جعبه را توضيح مي دهيم و اميدواريم شما با استفاده از اين ابزار ساده و سودمند ، بر يادگيري خود بيافزاييد و در زمان محدودتر با كيفيت بهتر مطالب بيشتري را به خاطر بسپاريد.
اين وسيله توسط محقق اتريشي " سباستين لايتنر" طراحي شده و مطالب را از حافظه كوتاه مدت شما به حافظه بلند مدت منتقل مي نمايد. يادگيري به كمك اين روش شما را از تكرار مطالب بي نياز مي سازد. همين امر يادگيري را شيرين و جذاب مي كند.

بنا به روال گذشته مباحث علمي و زير ساختي مقالات را با رنگ متفاوت مي نويسم تا خوانندگان گرامي براي جلوگيري از اتلاف وقت از آن بگذرند. ليكن دانستن آن براي معلمان ، مشاوران ، برنامه ريزان آموزشي و درسي و كليه كساني كه به مباحث روان شناختي و تربيتي علاقه مند خالي از لطف نيست.

اساس علمي:

اين وسيله بر اساس تجارب روان شناسي و تربيتي زير طراحي شده است:
1. اگر انسان يك مطلب يا مفهوم را به خوبي فرا بگيرد بعد از يك روز تا يك هفته تقريباً 45% آن را فراموش مي كند و بعد از يك ماه 80% آن فراموش مي شود. به اين ترتيب فقط 20% مطلب وارد حافظه درازمدت مي شود. جعبه لايتنر برنامه را به گونه اي تنظيم مي كند تا با بيشترين تكرار در قسمت خطرناك منحني فراموشي ، مطالب به حافظه دراز مدت هدايت شود

2. قانون يادگيري اسكينر: بر اساس اين قانون هرگاه بعد از هر عملي پاداش دريافت شود، انجام آن عمل تشديد خواهد شد. امتياز بيشتر، پاداش موفقيت در بازي است. اين امتياز شما را علاقمند مي كند تا كماكان، با شدت بيشتري به بازي ادامه دهيد.اين خاصيت در جعبه يادگيري لايتنر استفاده شده است، يعني فرد تنها زماني به قسمت بعدي مي رود كه مطلب را آموخته باشد، اين عمل درست مانند امتياز دادن، فرد را به ادامه فرايند يادگيري تشويق مي كند.
مزاياي اين وسيله:

  1. از تكرارهاي غير ضروري جلوگيري مي كند: شما براي آنكه مطلبي را از حافظه كوتاه مدت به بلند مدت منتقل كنيد نيازمند تكرارهاي مكرر هستيد. وقتي صفحه اي را براي چندمين بار مطالعه مي كنيد، مجبوريد مطالبي را نيز كه قبلا آموخته‌ايد مجددا مرور كنيد. در صورتي كه ديگر لزومي به تكرار نيست و تكرار بي جهت آنها باعث اتلاف وقت و انرژي، بي حوصلگي و در نتيجه دل زدگي شما مي شود. اما جعبه لايتنر فقط مطالب چموش و رام نشدني را شكار كرده و ما را وادار به تكرار آنها مي كند.2
  2. . اگر شما روند يادگيري را براي مدتي رها سازيد، هيچ اختلالي در كار يادگيري ايجاد نمي شود جز آنكه مجبور مي شويد كارت‌ها را بار ديگر مرور كنيد. البته توصيه ما اين است كه كار را به طور منظم ادامه دهيد.
    3. با گرفتن امتياز و مشاهده پيوسته موفقيت ، يادگيري براي شما از عملي خسته كننده به يك بازي لذت بخش و دلنشين تبديل مي شود.
  3. چگونه از جعبه لايتنر استفاده كنيم:
  4. جعبه لايتنر يك قوطي در باز است كه از پنج قسمت تشكيل مي شود.

1

2

4

8

15

عرض قسمت‌هاي مختلف به ترتيب 15,8,4,2,1 واحد است. اين جعبه را مي توانيد خودتان با مقوا، جعبه يا قوطي‌هاي پودر لباسشويي ، كفش و... درست كنيد، يا اينكه از بازار تهيه نماييد

اين روش را مي توانيد براي يادگيري لغات زبان انگليسي و فارسي و يا هر فرمول يا مطالب درسي فراري كه مي خواهيد به خاطر بسپاريد به كار گيريد.هر موضوع يادگرفتني را روي يك برگ كاغذ (فيش) بنويسيد. دقت كنيد كه روي هر فيش تنها يك موضوع يادگرفتني نوشته شود. يعني لغت را در يك روي كاغذ و جواب آن را در روي ديگر برگه مي نويسيد.
مراحل كار:

  1. روز اول: تعدادي از برگه‌ها را تكميل مي كنيد و پس از اينكه هر دوروي برگه را يكي دو بار مرور كرديد، برگه‌ها را در خانه اول جعبه قرار دهيد. مي توانيد هر روز، ده پانزده يا تعداد بيشتري برگه آماده نماييد . شايد در بعضي روزها هم برگه اي تهيه نكنيد
  2. . روز دوم: ابتدا برگه‌هايي را كه ديروز تهيه كرده بوديد از خانه اول برداريد . سؤالات را از روي برگه بخوانيد و سعي كنيد جواب‌ها را به خاطر بياوريد. آنهايي را كه بلد نبوديد، مجدداً در خانه اول قرار دهيد و آنهايي را كه بلد بوديد، به خانه دوم منتقل كنيد. پشت اين برگه‌هاي خانه دوم يك كاغذ رنگي با ارتفاع بيشتر قرار دهيد.در پايان، برگه‌هايي را كه در روز دوم براي اولين بار تهيه كرده‌ايد در خانه اول قرار دهيد.
    3. روز سوم: به برگه‌هاي خانه دوم دست نمي زنيد زيرا خانه دوم هنوز تكميل نشده است و ظرفيت دو گروه برگه را دارد. پس باز هم از برگه‌هاي خانه اول شروع مي كنيد و برگه‌هايي را كه جواب سؤالاتشان را بلد هستيد به خانه دوم منتقل مي نماييد و در پشت كاغذ رنگي قرار مي دهيد تا اين برگه‌ها با برگه‌هاي روز گذشته مخلوط نشود. برگه‌هايي كه پاسخشان را بلد نيستيد به همراه برگه‌هاي جديدي كه امروز تهيه كرده‌ايد در خانه اول قرار دهيد
  3. روز چهارم: الف. ابتدا از خانه دوم شروع كنيد، زيرا خانه دوم ظرفيت دو گروه برگه را دارد و ظرفيت آن روز قبل تكميل شده است. ولي فقط برگه‌هاي رديف جلوتر را بر مي داريد . (  يعني برگه‌هايي كه جلو كاغذ رنگي قرار دارند) سؤالات روي اين برگه‌ها را مطالعه مي كنيد و اگر جواب درست داديد برگه‌ها را در داخل خانه سوم و در ابتداي آن قرار مي دهيد و پشت اين برگه‌ها يك كاغذ رنگي با ارتفاع بيشتر قرار مي دهيد تا فاصله گذاري مشخص شود. ضمناً برگه‌هاي باقي مانده در خانه دوم را جلوتر مي بريد و كاغذ رنگي را در پشت اين برگه‌ها مي گذاريد.
  4. ب. سپس به خانه اول برگرديد و برگه‌هاي آن را برداريد و آنهايي را كه بلد هستيد در خانه دوم و پشت كاغذ رنگي قرار دهيد.
  5. ج. برگه‌هايي كه پاسخ آنها را بلد نيستيد و همچنين برگه‌هاي جديدي را كه تهيه كرده‌ايد در خانه اول مي گذاريد.
    5 . خانه سوم براي چهار گروه برگه در نظر گرفته شده و بايد چهار روز صبر كنيد تا اين قسمت تكميل شود . البته هر روز پس از ورود برگه‌ها از خانه دوم به خانه سوم پشت اين برگه‌ها يك كاغذ رنگي مي گذاريد تا قسمت سوم هم به تدريج و پس از چهار روز تكميل شود.
    6. خانه چهارم جاي هشت گروه برگه را دارد و هشت روز پس از ورود اولين برگه‌ها پر خواهد شد. خانه پنجم جاي پانزده گروه برگه را دارد و شانزده روز پس از ورود اولين برگه‌ها، اين قسمت تكميل مي شود. يعني اگر شما در كارتان وقفه اي نياندازيد سي روز طول خواهد كشيد تا هر پنج قسمت جعبه لايتنر تكميل شود. توجه داريد كه بين هر دو گروه برگه يك كاغذ رنگي با ارتفاع بيشتر قرار مي دهيد تا برگه‌هاي مربوط به روزهاي مختلف با يكديگر مخلوط نشوند . از روز سي و يكم به تدريج برگه‌ها از داخل جعبه خارج مي شوند و شما مي توانيد اين برگه‌ها را بايگاني نماييد. زيرا پس از پنج بار تكرار موفقيت آميز هر برگه در زمان‌هاي متفاوت، مي توانيد مطمئن باشيد كه آن موضوع را براي هميشه فرا گرفته‌ايد و هيچگاه آن را فراموش نخواهيد كرد.
  6. به اين ترتيب شما با روشي كه شبيه بازي انفرادي است، در اوقات فراغت مي توانيد با كم‌ترين ميزان اتلاف وقت آنچه را كه يادگيري اش برايتان مشكل تر است بيشتر تكرار كنيد و زودتر و براي هميشه به خاطر بسپاريد و آنچه را كه زودتر ياد مي گيريد فقط با پنج بار تكرار براي هميشه فرا بگيريد.